Κείμενο 1: (Μη Λογοτεχνικό) Γιάννης Ελαφρός-Έφηβοι «παγιδευμένοι» στο
Διαδίκτυο
Ο Γιάννης Ελαφρός είναι
δημοσιογράφος στην εφημερίδα «Η Καθημερινή»
1. Σε πολλά σπίτια τις φετινές γιορτές το «επί γης ειρήνη» ακυρώθηκε, όχι
κυρίως γιατί τα νεότερα μέλη των οικογενειών «έλιωσαν» μπροστά σε οθόνες
παίζοντας πολεμοχαρή ηλεκτρονικά παιχνίδια, αλλά γιατί δεν έλειψαν οι έντονες
συγκρούσεις των γονιών με τα παιδιά τους, όσον αφορά τον χρόνο που θα περάσουν
στο Ιντερνετ. «Κάποια στιγμή, μετά το φαγητό, τα τέσσερα παιδιά της παρέας,
ηλικίας 12-13 ετών, κλείστηκαν στο δωμάτιο του γιου μας και βγήκαν μόνο όταν
ήρθε η ώρα της αναχώρησης, έπειτα από αρκετές ώρες που έπαιζαν ασταμάτητα
παιχνίδια στο διαδίκτυο», μας λέει η Γεωργία.
2.Ακόμα πιο δύσκολη ήταν η εμπειρία του Θεμιστοκλή, του οποίου ο 14χρονος
γιος ζήτησε να φιλοξενήσει για διανυκτέρευση φίλο του στο σπίτι τις ημέρες των
γιορτών. «Το πρώτο βράδυ έπαιζαν ασταμάτητα μέχρι τις 5 ή 6 το πρωί, δεν
γνωρίζω ακριβώς, γιατί έκανα το λάθος να κοιμηθώ πρώτος. Την επόμενη ημέρα, δεν
ξυπνούσαν με τίποτα, σηκώθηκαν κατά τις 2 μ.μ. και αφού έφαγαν... πρωινό,
ξαναστρώθηκαν στο παιχνίδι.
3.«Κλείστηκαν στο δωμάτιο του γιου μου και δεν έβγαιναν παρά μόνο για
τουαλέτα και για να τσιμπήσουν κάτι. Όταν συνειδητοποίησα πως θα
επαναλαμβανόταν το προηγούμενο βράδυ και αφού οι εκκλήσεις μου να πέσουν για
ύπνο δεν εισακούστηκαν, υποχρεώθηκα να αποσυνδέσω το διαδίκτυο και να κοιμηθώ
με το ρούτερ αγκαλιά!», μας λέει ο Θεμιστοκλής. Οι οικογενειακές συγκρούσεις
για τις ψηφιακές ολονυχτίες των παιδιών πληθαίνουν, καθώς όλο και περισσότεροι
έφηβοι αλλά και παιδιά κοιμούνται με το κινητό τους στο μαξιλάρι, βλέποντας
βίντεο (δεχόμενα και μεγάλες ποσότητες ακτινοβολίας). Καθημερινές ιστορίες των
ενδοοικογενειακών πολέμων για το ίντερνετ, που φέρνουν αντιμέτωπους γονείς και
παιδιά, συχνά με πολύ έντονο τρόπο και χωρίς να λείπουν ακόμα και οι
βιαιοπραγίες, και μάλιστα πιο συχνά εθισμένων και οργισμένων παιδιών εις βάρος
των γονιών τους.
4. Η έρευνα δείχνει ότι χρήση του Διαδικτύου είναι πλέον ευρύτατη στα
παιδιά, και αφορά πλέον και τις ηλικίες του δημοτικού (ακόμα και νωρίτερα), ενώ
πριν από μερικά χρόνια μιλούσαμε κυρίως για μαθητές γυμνασίου. Σύμφωνα με
πρόσφατη έρευνα της Focus Bari (Δεκέμβριος 2017), για λογαριασμό του Συνδέσμου
Επιχειρήσεων Πληροφορικής και Επικοινωνιών Ελλάδας, το 78% των παιδιών 5-12
ετών χρησιμοποιεί το Διαδίκτυο, ποσοστό που ανεβαίνει στο 89,3% για τις ηλικίες
10-12 ετών. Από ποιες συσκευές, λοιπόν συνδέονται τα παιδιά; Κυρίως από
ταμπλέτες (35,4%), οι πωλήσεις των οποίων είχαν μεγάλη ανάπτυξη τα προηγούμενα
χρόνια, ακολουθούν τα έξυπνα κινητά τηλέφωνα (27,8%) και λιγότερο από ένα στα
τέσσερα (23,7%) «μπαίνουν» από λάπτοπ.
5. Την ίδια ώρα καταγράφεται πως ένα στα πέντε παιδιά, ηλικίας 6-12 ετών,
διαθέτει κινητό τηλέφωνο (!), σε πείσμα των προειδοποιήσεων των επιστημόνων για
θέματα ακτινοβολίας κι όχι μόνο. Όπως βλέπουμε, τα περισσότερα παιδιά, ηλικίας
δημοτικού, έχουν δικές τους συσκευές (τάμπλετ ή κινητά τηλέφωνα) για να
συνδέονται με το ίντερνετ. Όταν τα παιδιά από τόσο μικρή ηλικία
εθίζονται στο Διαδίκτυο και αναπτύσσουν αποκλειστικά τις
συγκεκριμένες δεξιότητες και όχι άλλες, τότε όταν φτάνουν στην εφηβεία υπάρχουν
αυξημένοι κίνδυνοι να «κολλήσουν». Ένα μέρος των παιδιών που καταφεύγουν και
κλείνονται στον ψηφιακό κόσμο αντιμετωπίζει ελλείμματα αυτοεκτίμησης και
κοινωνικών σχέσεων. «Γι’ αυτό βλέπουν το Διαδίκτυο ως μέσο καταφυγής, όπου
μπορούν να κινηθούν σε ένα περιβάλλον που μοιάζει λιγότερο απειλητικό από την
πραγματική ζωή. Από την άλλη, παιδιά που δεν είχαν παρόμοιες δυσκολίες τις
αναπτύσσουν μέσω του εθισμού», σημειώνει ο κ. Σιώμος, πρόεδρος της Ελληνικής
Εταιρείας Μελέτης Διαταραχής Εθισμού στο Διαδίκτυο.
6.Ιδιαίτερη πλευρά της προσπάθειας για μια ισορροπημένη σχέση των εφήβων με
το ίντερνετ αποτελεί η καταπολέμηση του ξενυχτιού μπροστά στην οθόνη του
υπολογιστή (ή και του κινητού). «Ύστερα από ένα ξενύχτι, το παιδί αντιμετωπίζει
διάσπαση προσοχής, κούραση, ένταση, εκνευρισμό. Ο νυκτερινός ύπνος δεν μπορεί
να αναπληρωθεί, τότε ελευθερώνονται οι αναπτυξιακές ορμόνες», σημειώνει ο κ.
Κορμάς. Η τάση για ψηφιακή αγρύπνια είναι μια ένδειξη εθισμού του παιδιού από
τα ψηφιακά μέσα. «Η εξασφάλιση του κανονικού βραδινού ύπνου του παιδιού
αποτελεί βασικό πεδίο πρόληψης της εξάρτησης από το ίντερνετ», συμπληρώνει ο κ.
Κορμάς.
7. «Χρειάζεται ανάπτυξη της ψηφιακής νοημοσύνης. Η γενιά που μεγαλώνει τώρα
θα ζει με την τεχνολογία. Οφείλουμε να την εκπαιδεύσουμε στο να μπορεί να
αξιοποιεί τις δυνατότητές της και να καταπολεμά τα αρνητικά στοιχεία», λέει
στην «Κ» ο Κωνσταντίνος Σιώμος. «Να μεγαλώνουμε παιδιά ισορροπημένα, με γνώση
των υποχρεώσεων και των δικαιωμάτων τους, με πλήθος δραστηριοτήτων και
ενδιαφερόντων (καλλιτεχνικών, αθλητικών κ.λπ.), και ψυχαγωγία που δεν θα
περιορίζεται μόνο στην ηλεκτρονική, που είναι βεβαίως εύκολη και φτηνή»,
συμπληρώνει.
8. Ο κ. Σιώμος υπογραμμίζει την ανάγκη το παιδί να δοκιμάζει πολλές
δραστηριότητες από νωρίς, να αναπτύσσει τα ταλέντα του σε πολλά επίπεδα, καθώς
η χρήση των υπολογιστών και του ίντερνετ «εκπαιδεύει τον εγκέφαλό μας σε ένα
πολυπαραθυρικό περιβάλλον, όπου κυριαρχεί η άμεση ανταμοιβή για όποια μικρή
“επιτυχία”, με αποτέλεσμα να ανεβαίνει η ντοπαμίνη, η ορμόνη της ευχαρίστησης.
Αυτό έχει ως συνέπεια να μειώνεται η ελκυστικότητα της μάθησης ή άλλων
δραστηριοτήτων, που η επιβράβευση γίνεται με άλλους τρόπους και ρυθμούς.
Απαιτείται το φίλτρο της κριτικής σκέψης απέναντι στην τεχνολογία τονίζει».
Εφημερίδα Η Καθημερινή, 8 Ιανουαρίου 2018.
Κείμενο 2: Φρειδερίκη Παρηγορίδου, Αναστασία Γιαννακοπούλου - Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης: Ο σύγχρονος εθισμός;
Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποτελούν πλέον αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητας των ανθρώπων, επηρεάζοντας σε μεγάλο βαθμό τη ζωή τους. Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνεται και από σχετική έρευνα που εκπόνησαν οι συντάκτριες του άρθρου, η οποία βασίστηκε σε δείγμα 320 ατόμων και εξέτασε τη χρήση των ΜΚΔ, με κύριο ερώτημα αν οι χρήστες νιώθουν εθισμό.
1. Τα μέσα κοινωνικής
δικτύωσης απασχολούν σημαντικό μέρος της καθημερινής ζωής των ανθρώπων. Αυτό
προκύπτει από το μεγάλο ποσοστό συμμετοχής τους σε αυτά, μέσω των προσωπικών
λογαριασμών των χρηστών, καθώς πάνω από 9 στους 10 διατηρεί λογαριασμό στα ΜΚΔ (95,6%). Οι ώρες που καταναλώνουν οι
συμμετέχοντες σε ημερήσια βάση στις αγαπημένες τους κοινωνικές πλατφόρμες,
υπολογίζονται κατά μέσο όρο, σε περίπου 1-3 ώρες με ποσοστό 50%, ενώ 1 στους 10 μπορεί να ξεπεράσει και τις 6 ώρες
σύνδεσης σε αυτά. 2 στους 5
συμμετέχοντες αναδεικνύουν το Instagram και άλλοι τόσοι το Facebook ως
αγαπημένες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, ενώ 7 στους 10 συμμετέχοντες
δηλώνουν ότι αναρτούν περιεχόμενο, μετατρέποντας τους σε ενεργούς χρήστες των
ΜΚΔ, με μέσο όρο συχνότητας μερικές φορές το μήνα. Επιπλέον, το κινητό τηλέφωνο
αποτελεί νούμερο ένα συσκευή σύνδεσης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με 9 στους
10 χρήστες να προτιμούν να το χρησιμοποιούν. Βασικοί σκοποί της χρήσης των ΜΚΔ,
φαίνεται να είναι η επικοινωνία που προσφέρεται μεταξύ των μελών, η
ταχύτατη ενημέρωση ανά πάσα χρονική στιγμή και η ψυχαγωγία που παρέχεται. Χαμηλότερη
φαίνεται να είναι η χρήση τους για αγορές, καθώς οι συμμετέχοντες παρουσιάζονται
πιθανώς «καχύποπτοι», ενώ ελάχιστο ποσοστό χρήσης εμφανίζουν τα μέσα κοινωνικής
δικτύωσης για επαγγελματικούς σκοπούς. Οι συμμετέχοντες στην έρευνα
επιβεβαιώνουν τις αρνητικές συνέπειες που μπορεί να επιφέρουν τα ΜΚΔ στη ζωή
των χρηστών. Ορισμένες από αυτές είναι ο εθισμός, η δημοσιοποίηση της
προσωπικής ζωής, η αλλαγή των συνηθειών, η κατασπατάληση χρόνου και πολλές
ακόμη καταστροφικές επιπτώσεις σε διάφορους τομείς της ζωής του ατόμου.
2. Επιπλέον, σε ό,τι αφορά την ψυχική υγεία των ερωτηθέντων, 1 στους 10 δήλωσε ότι χρησιμοποιεί τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με σκοπό να ξεχάσει κάποια από τα προσωπικά του προβλήματα, κάτι το οποίο επιφέρει προβληματισμούς για μελλοντικές έρευνες. Αξίζει, επίσης, να σημειωθεί ότι οι τάσεις και τα πρότυπα που προβάλλονται από τα ΜΚΔ είναι ικανά να επηρεάσουν σε υψηλό βαθμό το κοινό τους, κάτι το οποίο μπορεί ίσως να επιφέρει θετικά αποτελέσματα ως ένα βαθμό, όμως ελλοχεύουν κίνδυνοι οι οποίοι στοχεύουν στην ολική αναδιαμόρφωση του χρήστη, είτε σωματικά είτε σε σχέση με την συμπεριφορά του. […]
3. Κατά καιρούς, και ήδη από το 1995, πολλοί επιστήμονες έχουν προσπαθήσει να αποδώσουν έναν όρο ως προς την έννοια της διαταραχής του εθισμού, χωρίς όμως να έχουν κάποιο αποτέλεσμα, καθώς πλέον συναντώνται έως και έξι διαφορετικές ονομασίες για την απόδοση του νοήματος του εθισμού στο διαδίκτυο. Ετυμολογικά, η λέξη εθισμός προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη ἔθος, που σημαίνει συνήθεια, και εννοείται μια συνήθεια που αποκτά το άτομο και απ’ την οποία δεν θέλει να απαλλαγεί. Ο εθισμός έχει πολλές εκφάνσεις, με αρνητική χροιά. Σύμφωνα με τον Griffiths, η ακατάπαυστη ενασχόληση με το Διαδίκτυο μπορεί να μετατραπεί σε παθολογική και εθιστική, καθώς υπάγεται σε αυτό που ονομάζεται τεχνολογικός εθισμός. Ο τεχνολογικός εθισμός χωρίζεται σε μη χημικό ή συμπεριφορικό εθισμό και συμπεριλαμβάνει την αλληλεπίδραση ανθρώπου και μηχανής. Ωστόσο, γίνεται η διάκριση παθητικού και ενεργητικού εθισμού, με βάση χαρακτηριστικά τα οποία προτρέπουν την απόκτηση εθιστικών τάσεων.
4. Ένας εθισμένος χρήστης
στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης παρουσιάζει ορισμένα χαρακτηριστικά και
συμπτώματα τα οποία διαμορφώνουν την κλινική του εικόνα. Τα συμπτώματα που
εμφανίζονται σε πρωταρχικό στάδιο είναι ο υπερβολικός χρόνος που ξοδεύει στο
κινητό του τηλέφωνο ή οποιαδήποτε άλλη ψηφιακή συσκευή, αφιερώνοντας αρκετές
ώρες από την καθημερινότητά του. Η παραμέληση των υποχρεώσεων και άλλων
δραστηριοτήτων, η απότομη αλλαγή στη συμπεριφορά, όπως επιθετικότητα, ανησυχία,
θυμός, θλίψη, εκνευρισμός, άγχος και στρες, είναι πλέον από τα κυριότερα
συμπτώματα που παρατηρούνται. Σταδιακά το άτομο απομονώνεται και δημιουργείται
μια μορφή χάσματος μεταξύ χρήστη και οικογένειας, επικρατεί απειθαρχία, ενώ
αυξάνονται ολοένα και περισσότερο οι συγκρούσεις με άλλα οικογενειακά ή φιλικά
πρόσωπα.
5. Σε δεύτερο χρόνο,
εκδηλώνονται συμπτώματα τα οποία σχετίζονται με την σωματική του υγεία, όπως
ημικρανίες, ξηρότητα των οφθαλμών, ενώ δημιουργούνται και προβλήματα όρασης,
όπως μυωπία. Ο καθιστικός τρόπος ζωής γίνεται συνήθεια, γεγονός που έχει ως αποτέλεσμα
να επηρεάζεται η διατροφή του ατόμου, υπάρχει αύξηση του
βάρους και μείωση της αθλητικής δραστηριοποίησης. Ο χρήστης είναι πιθανόν να
αποκτήσει μυοσκελετικές παθήσεις, από την πολύωρη λανθασμένη στάση του σώματος,
ενώ με την αλλαγή αυτή παρατηρούνται και διαταραχές κατά τη διάρκεια του ύπνου.
Επιπλέον, εκδηλώνονται συμπτώματα απόσυρσης, όπως είναι η ψυχοκινητική
διέγερση, η εμμονή στη σκέψη, η μείωση της υπομονής, καθώς και η αύξηση της
αναβλητικότητας. Ο χρήστης λοιπόν παραιτείται από την «πραγματική ζωή»,
παραμελεί την προσωπική του υγεία και επικεντρώνεται στην ψηφιακή του
ταυτότητα.
Πηγή: 2ο Ετήσιο Ελληνόφωνο Επιστημονικό Συνέδριο Εργαστηρίων Επικοινωνίας: Το μέλλον της επικοινωνίας στην ψηφιακή εποχή, Τόμ. 2 Αρ. 1 (2023).
Κείμενο 3 (Λογοτεχνικό): Αντώνης Σουρούνης –Παιδιά των αιώνων παιδιά
Ο πεζογράφος Αντώνης
Σουρούνης (1942-2016) διακρίνεται για τον συνδυασμό ειρωνείας, κοινωνικής
παρατήρησης και βιωματικής γραφής, με στόχο τη βαθύτερη κατανόηση της
ανθρώπινης κατάστασης.
Ακόμα
δεν έχω καταλάβει καλά καλά τι είναι αυτό το ίντερνετ. Μια φίλη μου έχει τα
μισά χρόνια από μένα, κι όσο να ‘ναι γνωρίζει το θέμα καλύτερα, μου λέει πως το
ίντερνετ είναι το κουτί που σου δίνει πληροφορίες.
Άρα
και το περίπτερο της Ομόνοιας είναι ίντερνετ.
Μου
ρίχνει ένα βλέμμα χωρίς να απαντήσει. Αμφιβάλλω αν το ίδιο το ίντερνετ είναι
ικανό να σε κοιτάξει έτσι, όταν δεν μπορεί να σου απαντήσει σε μια τόσο απλή
ερώτηση. Ακόμα κι αν σε θεωρήσει ηλίθιο.
Γιατί
όχι; Συνεχίζω περίεργος. Πόσο μεγάλο πρέπει να ‘ναι το κουτί για να το λέμε
ίντερνετ; Και τι είδους πληροφορία πρέπει να σου δίνει, πέρα απ’ αυτές που σου
δίνει ο περιπτεράς από την τρύπα του;
Ό,τι
πληροφορία θες, εξηγεί η φίλη μου, μπαίνεις μέσα κι επικοινωνείς με όλο τον
κόσμο. Ως και τη γυναίκα που θέλεις βρίσκεις.
Εντάξει,
και στο περίπτερο αν μπω και ξεφυλλίσω τα περιοδικά, θα βρω τη γυναίκα που
θέλω. Εξάλλου, ειδικά για την περίπτωση αυτή, δεν έχω ανάγκη ούτε το ένα κουτί
ούτε το άλλο. Τις γυναίκες που θέλω τις βρίσκω την κατάλληλη στιγμή μπροστά
μου. Για παράδειγμα, τη γυναίκα μου τη βρήκα σε μια ταβέρνα στη Νάξο, ενώ
περίμενα τον μαγαζάτορα να μου φέρει αυτά που παρήγγειλα. Γυναίκα δεν είχα
παραγγείλει, ωστόσο τον είδα να μου τη φέρνει σαν ευτυχισμένος πατέρας που
συνοδεύει την κόρη του νυφούλα στην εκκλησία.
Να
καθίσει το κορίτσι εδώ που έχει άδειες καρέκλες;
Παρόλο
που εκείνη είχε ξεκινήσει από τη μακρινή Κοπεγχάγη κι εγώ από τη Θεσσαλονίκη,
ήμασταν και οι δύο συνεπείς στο ραντεβού μας.
«Μόνο
να δώσουμε στα αντικείμενα την ικανότητα να σκέφτονται, μόνο τότε θα είμαστε
πραγματικά ελεύθεροι και δημιουργικοί». Τα παραπάνω τα λέει ένα σαΐνι στα κόλπα
αυτά, ο Νικόλας Νεγρεπόντης, Έλληνας στη Μασαχουσέτη, ο οποίος συγκέντρωσε
τριακόσιους πενήντα νεαρούς επιστήμονες και όπως μας πληροφορεί το ρεπορτάζ,
«δουλεύουν πάνω σε προγράμματα που ανιχνεύουν τις σχέσεις επικοινωνίας ανάμεσα
στον άνθρωπο και στις μηχανές». Ο τύπος είναι πενήντα τριών χρόνων, όσο κι εγώ
δηλαδή. Μπορεί να έχουμε άλλες ομοιότητες, να γεννηθήκαμε δηλαδή κάτω από το
ίδιο ζώδιο ή δεν ξέρω κι εγώ τι άλλο. Τα ‘χουν αυτά οι Δίδυμοι, είτε για
αδέλφια πρόκειται είτε για αστερισμούς. Σκοπός του είναι να κάνει τις μηχανές
να σκέφτονται, σκοπός δικός μου να κάνω τους ανθρώπους να σκέφτονται. Και
προπαντός να χαίρονται. Για να κάνεις όμως μια μηχανή να σκέφτεται, πρέπει
πρώτα να σκεφτείς εσύ ο ίδιος και να χαρίσεις αυτή τη σκέψη στο μηχάνημα. Τότε
μπορείς να το βαφτίσεις και «έξυπνη μηχανή» ή «διαβολομηχάνημα», ανάλογα με τη
γνώμη που έχεις εσύ για τον εαυτό σου. Το μυαλό του ανθρώπου είναι και
κομπιούτερ και τρανζίστορ και πενικιλίνη, και όποτε θέλει παρουσιάζει κάτι απ’
αυτά στην επιφάνεια. Προς τι λοιπόν η απορία;
«Τον
εικοστό πρώτο αιώνα θα κυριαρχήσει η εικονική πραγματικότητα», λέει ο
Νεγρεπόντης, και τον πιστεύω. Κι εγώ, αν κοπροσκυλιάζω είκοσι μερόνυχτα στους
δρόμους, θέλω το εικοστό πρώτο μερόνυχτο να την αράξω σπίτι μου και να δω
εικόνες στην τηλεόραση. Τι γίνεται όμως με τον εικοστό δεύτερο αιώνα; Τον
εικοστό τρίτο; Γιατί ο άνθρωπος δεν έχει μόνο μυαλό, έχει και καρδιά. Κι αυτή
χτυπάει συνέχεια. Κάποτε μάλιστα βροντοχτυπάει. Κι άμα κάνεις πως δεν την
ακούς, τότε σκάει μέσα σου σαν χειροβομβίδα και σε διαλύει. Το μυαλό σού κάνει
τα χατίρια όπως ένας πιστός δούλος, της καρδιάς όμως εσύ πρέπει να της κάνεις
τα χατίρια. Και τότε σε ανταμείβει. Γίνεται δορυφορική κεραία και συλλαμβάνει
όλα όσα περνούν από μέσα της φέρνοντάς τα μπροστά σου. Περπατάς στον δρόμο σκεπτόμενος
τι γίνεται ένας φίλος σου και ξαφνικά τον βλέπεις μπροστά σου να σου χαμογελά.
Πηγαίνεις στην κουζίνα να πάρεις ένα ποτήρι νερό με τη σκέψη σου σε μια
αγαπημένη γυναίκα και ξαφνικά χτυπάει το τηλέφωνο κι ακούς τη φωνής της.
Δεν
είσαι παιδί του εικοστού πρώτου αιώνα, μου λέει η νεαρή μου φίλη.
Όχι,
δεν είμαι. Είμαι όμως του εικοστού δευτέρου. Μπορεί και του εικοστού τρίτου.
Πηγή: Μισόν αιώνα άνθρωπος, Αθήνα: Εκδόσεις Καστανιώτη, 1996.
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ:
Α1. Να
παρουσιάσετε σε μια παράγραφο (70–80 λέξεις) τα βασικά χαρακτηριστικά της
χρήσης των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης και τις επιπτώσεις τους στους χρήστες,
όπως προκύπτουν από το Κείμενο 2.
Μονάδες 20
Β1. Να επαληθεύσετε ή να
διαψεύσετε, με βάση τα Κείμενα 1 και 2, τις παρακάτω προτάσεις, γράφοντας στο
τετράδιό σας δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση τη λέξη Σωστό ή
Λάθος. Να τεκμηριώσετε την απάντησή σας με αναφορές στα κείμενα:
α) Λιγότεροι από τους μισούς μαθητές που
έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο χρησιμοποιούν κινητό τηλέφωνο και λάπτοπ (Κείμενο
1).
β) Η χρήση του διαδικτύου δημιουργεί την
αίσθηση της ασφάλειας (Κείμενο 1).
γ) Η ορμόνη της ευχαρίστησης εκκρίνεται
κατά την επιτυχία στις σχολικές επιδόσεις (Κείμενο 1).
δ) Η ετυμολογία της λέξης «εθισμός» ανάγεται
στην αρχαία Ελλάδα. (Κείμενο 2).
ε) Η ξηροφθαλμία συνιστά πρωτογενές
σύμπτωμα του εθισμού στο διαδίκτυο. (Κείμενο 2).
Μονάδες 10
Β2. α) i) Να σχολιάσετε τον τίτλο του Κειμένου 1. Τον θεωρείτε επικοινωνιακά
αποτελεσματικό ή όχι; Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. (Μονάδες 4) ii) Ποια είναι η πρόθεση του συντάκτη στην 4η παράγραφο του Κειμένου 1;
(Μονάδες 3) iii) Να
παραθέσετε τρία διαφορετικά μέσα (εκφραστικές επιλογές, τρόποι οργάνωσης
παραγράφου, τρόποι/μέσα πειθούς κ.α.), που αξιοποιεί για να πετύχει τον σκοπό
του (Μονάδες 3).
Μονάδες 10
β) Αφού διαβάσετε προσεκτικά το περιεχόμενο της 2ης παραγράφου του Κειμένου 2, να αποδώσετε το νόημα της υπογραμμισμένης φράσης σε μία παράγραφο 80 περίπου λέξεων.
Ελλοχεύουν κίνδυνοι οι οποίοι στοχεύουν στην ολική αναδιαμόρφωση του χρήστη, είτε σωματικά είτε σε σχέση με την συμπεριφορά του.
Μονάδες 8
Β3. i) Ποια είναι η επικοινωνιακή λειτουργία των εισαγωγικών, του
θαυμαστικού και της παρένθεσης στην 3η παράγραφο του Κειμένου 1; (Μονάδες 3) ii) Να καταγράψετε δύο χαρακτηριστικά στοιχεία επιστημονικού λόγου που
αξιοποιούνται στην 8η παράγραφο του Κειμένου 1, τεκμηριώνοντας την απάντησή σας
με αναφορές στο κείμενο (Μονάδες 4).
Μονάδες 7
Γ1. Ποιο είναι το θεματικό κέντρο του διηγήματος; Να παραθέσετε τρεις
κειμενικούς δείκτες (μορφής ή περιεχομένου) που τεκμηριώνουν την απάντησή σας;
Γιατί, κατά την κρίση σας ο αφηγητής καταλήγει, στη διατύπωση: «Όχι, δεν είμαι [παιδί του εικοστού πρώτου αιώνα]. Είμαι όμως του εικοστού δεύτερου. Μπορεί και του
εικοστού τρίτου».
Μονάδες 15
Δ1. «Η γενιά που μεγαλώνει τώρα θα ζει με την
τεχνολογία. Οφείλουμε να την εκπαιδεύσουμε στο να μπορεί να αξιοποιεί τις
δυνατότητές της και να καταπολεμά τα αρνητικά στοιχεία»:
Έχοντας ως αφόρμηση την ανωτέρω επισήμανση
του Κωνσταντίνου Σιώμου, σε μια ανάρτηση (350-400 λέξεις) που θα δημοσιευτεί
στο προσωπικό σας ιστολόγιο, να παρουσιάσετε τη σχέση σας με τα Μέσα Κοινωνικής
Δικτύωσης και να επισημάνετε τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν απ’ το άτομο και
την κοινωνία, προκειμένου το διαδίκτυο να αξιοποιηθεί δημιουργικά από τη νέα
γενιά. Μπορείτε να αντλήσετε στοιχεία από τα κείμενα αναφοράς.
Μονάδες 30
..............................................................................................................................................................
Εναλλακτικό Κείμενο 3 (Λογοτεχνικό)(Λογοτεχνικό): Κώστας Μόντης-Η Φυλακή
Ο Κώστας Μόντης ( 1914 - 2004) ήταν Ελληνοκύπριος ποιητής και συγγραφέας. Η ποίησή του μεστή από υπαινιγμούς, ειρωνεία και αδιαμεσολάβητες εικόνες σκληρότητας δονείται από τον προβληματισμό για το παρόν και το μέλλον της Μεγαλονήσου, με κομβικούς σταθμούς την Αγγλοκρατία (1878-1960), τον απελευθερωτικό αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α για την ανεξαρτησία (1955-1959), το πραξικόπημα, την τουρκική εισβολή και την κατοχή του 1/3 της Κύπρου (1974).
Το χειρότερο δεν είναι
που μ’ έκλεισαν σ’ αυτή τη φυλακή
και πήραν τα κλειδιά κι έφυγαν,
μα που δεν ξέρω ως πού φτάνει η φυλακή μου,
που δεν ξέρω το περίγραμμά της,
για να κάνω επιτέλους
σαν άνθρωπος κι εγώ
μιαν απόπειρα αποδράσεως.
Πηγή: Κώστας Μόντης, Μικρή ανθολόγηση από την ποίησή του, Λευκωσία 2003.
Γ1. Ποιο είναι το θέμα του ποιήματος, κατά τη γνώμη σας; Να παραθέσετε τρεις κειμενικούς δείκτες που τεκμηριώνουν την απάντησή σας. Σε τι είδους «φυλακή» αναφέρεται το ποιητικό υποκείμενο, σύμφωνα με την κρίση σας, (150-200 λέξεις)
Μονάδες 15
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου